Όταν μιλάμε για εκπλήξεις στο ποδόσφαιρο, το μυαλό των Ελλήνων πηγαίνει αυτόματα στο 2004. Υπάρχει όμως μια ιστορία, 12 χρόνια νωρίτερα, που φαντάζει εξίσου – αν όχι περισσότερο – εξωπραγματική. Είναι η ιστορία της Εθνικής Δανίας, μιας ομάδας που δεν είχε καν προκριθεί στο Euro του 1992, αλλά κατέληξε να το κατακτήσει, γράφοντας το απόλυτο σκανδιναβικό παραμύθι.
Η Κλήση από την Παραλία
Στα προκριματικά για το Euro της Σουηδίας, η Δανία είχε τερματίσει δεύτερη στον όμιλό της, πίσω από τη Γιουγκοσλαβία. Εκείνη την εποχή, στο τουρνουά συμμετείχαν μόνο 8 ομάδες, οπότε ο αποκλεισμός ήταν οριστικός. Οι παίκτες του Ρίτσαρντ Μέλερ Νίλσεν είχαν ήδη φτιάξει βαλίτσες για τις καλοκαιρινές τους διακοπές. Όμως, η μοίρα είχε άλλα σχέδια.
Στα τέλη Μαΐου 1992, 10 μόλις μέρες πριν την έναρξη του τουρνουά, τα Ηνωμένα Έθνη επέβαλαν διεθνές εμπάργκο στη Γιουγκοσλαβία λόγω του εμφυλίου πολέμου. Η UEFA απέβαλε τη Γιουγκοσλαβία και κάλεσε εσπευσμένα τη Δανία να πάρει τη θέση της. Οι Δανοί παίκτες μαζεύτηκαν βιαστικά, πολλοί από αυτούς κυριολεκτικά από τις παραλίες, χωρίς καμία προετοιμασία, χωρίς άγχος και χωρίς καμία προσδοκία.
Χωρίς Λάουντρουπ, με Ψυχή και... Σμάιχελ
Για να γίνουν τα πράγματα χειρότερα, ο απόλυτος σταρ της χώρας, Μίκαελ Λάουντρουπ, αρνήθηκε να συμμετάσχει, έχοντας τσακωθεί με τον προπονητή, θεωρώντας το σύστημά του υπερβολικά αμυντικό. Παρά την απουσία του, η ομάδα διέθετε παίκτες-κλειδιά όπως ο αδερφός του Μπρίαν Λάουντρουπ και ο τερματοφύλακας της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, Πίτερ Σμάιχελ.
Στον όμιλο, η Δανία έφερε λευκή ισοπαλία με την Αγγλία, έχασε από τη Σουηδία, αλλά στο καθοριστικό ματς νίκησε τη Γαλλία με 2-1, περνώντας στα ημιτελικά. Εκεί, βρήκε απέναντί της την κάτοχο του τίτλου, Ολλανδία, των Γκούλιτ, Ράικαρντ και Φαν Μπάστεν. Το ματς έληξε 2-2 και οδηγήθηκε στα πέναλτι. Ο Σμάιχελ απέκρουσε το πέναλτι του σπουδαίου Μάρκο Φαν Μπάστεν και έστειλε τη Δανία στον τελικό.
Η Απόλυτη Ανατροπή της Λογικής
Στις 26 Ιουνίου, στο Γκέτεμποργκ, η Δανία αντιμετώπισε την Παγκόσμια Πρωταθλήτρια Γερμανία. Οι Γερμανοί πίεσαν ασφυκτικά, αλλά ο Σμάιχελ κατέβασε ρολά. Στο 18ο λεπτό, ένα κεραυνοβόλο σουτ του Τζον Γένσεν – ενός παίκτη που σκόραρε σπανιότατα – άνοιξε το σκορ. Στο 78', ο Κιμ Βίλφορτ, ο οποίος πηγαινοερχόταν στη Δανία κατά τη διάρκεια του τουρνουά για να επισκέπτεται την 7χρονη κόρη του που έπασχε από λευχαιμία, σφράγισε τον θρίαμβο με το 2-0. Το θαύμα είχε ολοκληρωθεί.
«Πριν το τουρνουά, στόχος μας ήταν απλά να μην ξεφτιλιστούμε. Τελικά, αποδείξαμε ότι όταν δεν έχεις πίεση, μπορείς να καταφέρεις τα πάντα.»
— Μπρίαν Λάουντρουπ
3 Πράγματα που ίσως δεν ήξερες για το Euro 1992:
- Το Τέλος του Back-pass: Ήταν το τελευταίο μεγάλο τουρνουά όπου επιτρεπόταν ο τερματοφύλακας να πιάσει την μπάλα με τα χέρια μετά από πάσα συμπαίκτη του. Οι Δανοί εκμεταλλεύτηκαν τον κανονισμό στον έπακρο, γυρίζοντας διαρκώς την μπάλα στον Σμάιχελ για να ροκανίσουν τον χρόνο, γεγονός που ανάγκασε τη FIFA να αλλάξει τον κανονισμό αμέσως μετά.
- Ονόματα στις Φανέλες: Το Euro 1992 ήταν το πρώτο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα όπου οι παίκτες είχαν τα ονόματά τους τυπωμένα στο πίσω μέρος της φανέλας, πάνω από τον αριθμό.
- Το Δράμα του Βίλφορτ: Η ιστορία του σκόρερ του τελικού, Κιμ Βίλφορτ, είναι συγκλονιστική. Λίγες εβδομάδες μετά τον τελικό και την κατάκτηση του τροπαίου, η μικρή του κόρη, Λίνε, έφυγε από τη ζωή, βυθίζοντας το έθνος στο πένθος.
